Skóra

Skóra to również jeden z narządów człowieka. Warto wiedzieć jakie dolegliwości powinny ją dotknąć oraz je zwalczać, jak je leczyć? Istnieje dużo dolegliwości na które narażona może być skóra. Nasza skora może być narządem o budowie złożonej, warstwowej, przystosowanym do pełnienia wielu czynności (osłanianie ustroju, odbieranie bodźców pochodzacych ze świata zewnętrznego, które są przekazywane do ośrodkowego układu nerwowego poprzez wielorakie receptory). Z uwagi na swą znaczną powierzchnię, duże zróżnicowanie anatomiczne i swoistość czynności biologicznych nasza skora stanowi narząd niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu jako całości. W okolicach naturalnych otworów ciała (przewod pokarmowy, oddechowy, moczowy, narządy plciowe) nasza skóra przechodzi w błonę śluzową odpowiednich narządów. Atopowe zapalenie skóry Atopowe zapalenie skory, AZS (ang. atopic dermatitis, łac. dermatitis atopica, zwane również wypryskiem atopowym, egzemą, a niegdyś świerzbiaczka (łac. prurigo) Besniera, wypryskiem alergicznym albo alergicznym zapaleniem skóry) to rownież zaliczana do dolegliwości atopowych dolegliwość skóry, wywołana genetycznie uwarunkowaną nieprawidłową reakcją immunologiczną. Związana może być z nieprawidłową odpowiedzią odpornościową na małe dawki antygenow, w wyniku której dochodzi do nadmiernego wytwarzania przeciwciał IgE skierowanych głównie przeciwko tym alergenom. Atopowe zapalenie skóry może być choroba o podłożu alergicznym. Skóra, w przypadku zetknięcia się z alergenem, czyli czynnikiem uczulającym, rozpoznaje jego jako wroga oraz reaguje atakiem. Może być to również wynikiem nadmiernej reakcji immunologicznej u alergików, którzy nieszkodliwą substancję odbieraja jako zagrożenie. Alergenem powinny być też substancje chemiczne, kosmetyki, a rownież pokarmy np. truskawki, czekolada. Objawem AZS może być świad, podrażnienie, zaczerwienie skory, czesto połączone z jej łuszczeniem. Leczenia właściwego polega na unikaniu alergenu i na podaniu odpowiednich leków oraz łagodzeniu objawów. Dolegliwość posiada przebieg wieloletni z okresami gdy objawy sa mniej albo bardziej nasilone. W przebiegu dolegliwości mają także udział emocje oraz psychika chorego, które same nie są przyczyną objawów, ale poprzez wplyw układu nerwowego powinny stać się czynnikiem wyzwalającym objawy u osoby chorej. Istnieje różnica pomiedzy wypryskiem z podrażnienia, który nie posiada charakteru alergicznego a alergicznym wypryskiem. Wyprysk kontaktowy z podrażnienia powoduja substancje, które niszczą lipidowo-kwasową osłonę ochronną skory. Pozwala to również wnikać do jej tkanek substancjom drażniącym – wspomnianym środkom czystości, detergentom oraz wielu innym toksycznym substancjom, z jakimi się stykamy. Toteż wystąpienie objawów skórnych może dotknąć każdego oraz zależy jedynie od stopnia natężenia czynnika drażniącego oraz czasu jego dzialania. Ta powszechność zagrożenia wypryskiem z podrażnienia a wypryskiem alergicznym, to rownież pierwsza różnica pomiędzy schorzeniami. Druga to również większa częstość nawrotów wyprysku z podrażnienia. Pojawia się on ponownie nie jedynie po kontakcie z pierwotną przyczyną, ale oraz pod wpływem wielu innych czynników drażniących. Natomiast alergiczny wyprysk kontaktowy wywołuje zwykle konkretny alergen (antygen). Toteż znajac listę substancji najczęściej uczulających łatwiej jego zidentyfikować oraz wyeliminować. W ostrej fazie atopowego zapalenia skóry przeważają takie wykwity skorne, jak ogniska rumieniowe dosyć wyraźnie odgraniczone od skory otoczenia, na podłożu których występują drobne grudki, pęcherzyki i nadżerki. W przypadku podostrego stanu rozwoju AZS cechą charakterystyczną są ogniska rumieniowe, nasilone złuszczenie naskorka i przeczosy, czyli uszkodzenie naskorka pod wplywem drapania, najcześciej w kształcie linii. Przeczosy goją się całkowicie oraz nie zostają po nich blizny. W przypadku, gdy dojdzie do rozwoju stanu przewleklego obserwuje się ogniska tzw. lichenizacji, czyli liszajowacenia.

 

Grzybica skóry

Należy do najcześciej występujących dolegliwości skory, powodują ją różnego rodzaju grzyby np. drożdżaki. Łatwo się nia zarazić np. na basenie albo korzystając z tego samego ręcznika z osobą chora. Objawia się swędzącymi, zaczerwienionymi zmianami różnej postaci. Często są to również grudki, pecherzyki, łuszczące się oraz pękające. Zmiany powinny pękać, tworząc szczeliny z wysiękiem. Najczęściej grzybica atakuje stopy, dlonie oraz fałdy skórne. Jej leczenia wlaściwego może być trudne oraz długotrwałe, stosuje się różnego rodzaju preparaty przeciwgrzybiczne. Nasza skóra może być zaczerwieniona, pojawiają się wykwity w postaci grudek oraz pęcherzyków ze strupkami występujacymi na bocznych powierzchniach dłoni oraz palców rak, na stopach umiejscawia się na ich spodniej stronie w części składowej przyśrodkowej brzegów podeszwowych i w trzeciej oraz czwartej szparze międzypalcowej. W tej odmianie grzybicy dochodzi do złuszczania się naskorka, któremu towarzyszy uciążliwy świąd. Do zakażenia tą odmianą grzybicy dochodzi najczęściej w publicznych łaźniach, kąpieliskach i przy używaniu cudzego obuwia. Leczenia właściwego może być długotrwałe (leki antyseptyczne, przeciwwysiękowe oraz keratolityczne – glównie kwas borowy, kwas salicylowy oraz kwas octowy, kwas taninowy) oraz wymaga częstej zmiany skarpet (bawelnianych oraz przewiewnych) albo rajstop. Konieczna może być również zmiana obuwia. Należy rownież przestrzegać podstawowych zasad higieny by nie doprowadzić do zakażenia innych osób (odkażanie miednic, wanien, brodzików, dywaników, częste pranie ręczników).

 

Łuszczyca

Łuszczyca w okołu 30% procentach przypadków diagnozowana może być przed 15 rokiem życia oraz dużo częściej dotyka kobiety. Przyczyny zachorowań związane są z wieloma czynnikami. Istotne są uwarunkowania genetyczne, ale znaczenie posiada również wplyw środowiska. Charakterystycznym objawem łuszczycy są czerwonobrunatne albo zaróżowione, plaskie grudki o wyrazistych brzegach oraz zrożnicowanej wielkości pokryte srebrzystą albo srebrzystoszarą, nawarstwiającą sie łuską. Zmiany mają czasem tendencję do zlewania sie. Wykwity występują najczęściej na skorze prostowników kończyn (głównie łokci oraz kolan), okolicy ludzkie kości krzyżowej, okolicy pośladkowej, na owłosionej skorze głowy i skórze stop oraz dłoni. Najczęściej spotykaną, ze względu na obraz kliniczny, formą może być łuszczyca zwykła (psoriasis vulgaris), na którą zapada ok. 90% chorych. Ryzyko pojawienia sie luszczyny u dziecka kiedy oboje rodziców na nią choruja wzrasta kilkukrotnie. Podloże genetyczne wpływa zatem na predyspozycje do wystąpienia tego schorzenia, ale przebieg oraz objawy powinny być też związane np. ze stresem, podrażnieniami chemicznymi czy może infekcjami. Łuszczyca może ulec zaostrzeniu w okresie przekwitania oraz dojrzewania, czyli w czasie dużej huśtawki hormonów. Nadużywanie alkoholu może mieć również ujemny wpływ na jej przebieg. Łuszczyca może być nieuleczalną chorobą o nie do końca znanym pochodzeniu. Wiadomo, że posiada podłoże genetyczne. Dolegliwość ta posiada fazy ataku i remisji, czyli ustępowania. Do czynników wyzwalajacych atak należą np. infekcje, niektore leki, a również stres. Objawy łuszczycy to rownież niewielkie, czerwone plamki, ktore po pewnym czasie pokrywają sie jasną łuska, po której zdrapaniu pojawia się tzw. krwawa rosa. Objawy łuszczycy łagodzą rożnego rodzaju kremy, maści, stosuje się rownież naświetlania np. lampą PUVA. Osoby chore powinny prowadzić uregulowany sposób życia, a również przestrzegać kilku zasad. Po pierwsze nie można zapominać o właściwej pielęgnacji skóry. Używanie preparatów łagodnych oraz nie powodujących podrażnień zmniejsza ryzyko nawrotów choroby. Po drugie wszelkie zmiany naskórne spowodowane poprzez łuszczyce należy zostawić w spokoju, nie wolno ich zdrapywać, należy rownież unikać kontaktu z detergentami czy może mocno działającymi kosmetykami. Po trzecie ważne może być przechodzenie regularnych badań lekarskich, ponieważ dużo chorób, jak np. infekcje dróg oddechowych, może mieć wpływ na zaostrzenie się przebiegu łuszczycy. Naturalnie w przypadku nawrotu dolegliwości wskazane może być szybkie dzialanie zaradcze przeciw rozwojowi objawów schorzenia, naturalnie po uprzedniej wizycie u lekarza.

Różyczka

Dzieci najcześciej łapią różyczkę na przełomie zimy oraz wiosny. Zarazić można się jedynie od drugiej osoby, tydzień przed wystąpieniem u niej wysypki oraz aż tyle samo czasu po jej zniknieciu. Okres wylegania sie dolegliwości wynosi od 14 do 21 dni. Najczęstszym oraz najbardziej charakterystycznym objawem może być naturalnie wysypka. Rożowe zmiany skórne pojawiają się najpierw za uszami oraz na czole, by w następnej kolejności rozprzestrzenić się na całym ciele. Towarzyszy temu zwykle niewielka gorączka. Charakterystyczne dla dolegliwości są powiększone wezły chłonne, co może u chorego wywołać bol. Sama wysypka znika zwykle dość szybko, bo więc już po kilku dniach, natomiast powiększenie węzłów chłonnych może trwać także pare tygodni. U dzieci starszych oraz doroslych różyczka może wywołać bóle stawów oraz głowy, a również katar oraz kaszel. Zwykle dolegliwość ta nie powoduje powikłań. Skoro nie mniej jednak do nich dojdzie, powinny to również być też zapalenie mózgu albo zapalenie stawów, istnieje także możliwość wystąpienia plamicy różyczkowej. Dużo częściej występuje maloplytkowość objawiająca się gęstą wysypką w kolorze purpury, widoczna na tle jaśniejszych plamek. Kiedy różyczka przebiega normalnie leczy się objawy. Można zatem podawać środki leczenia obniżające temperaturę, witaminy i tabletki do ssania. Chory powinien leżeć w lóżku.

Świerzb

Świerzb może być zakaźną chorobą skory, którą wywołuje obecność w niej świerzbowca. Bytuje on w naskorku, składa jaja w tzw. norce świerzbowej, której obecność może być jednym z objawów choroby. Występuje ona zwykle w miejscach gdzie panują mało higieniczne warunki, atakuje najczęściej osoby z obniżoną odpornością. Chorzy odczuwają przede wszystkim mocny świąd. Charakterystyczne dla świerzbu miejsca ataku to rownież pośladki, nadgarstki, wewnetrzna strona palcow. Po rozpoznaniu dolegliwości stosuje się leczenie, najczęściej specjalnymi maściami. Ważne może być także zadbanie o higieniczne warunki, odizolowanie chorego, zmiana pościeli, bielizny oraz innych podobnych przedmiotów osobistych, z którymi miała styczność taka osoba. W wyniku drapania powstają linijne przeczosy i może dojść do wtórnego zakażenia bakteryjnego miejsc zajetych poprzez śwerzb. U osób dbajacych o higienę objawy chorobowe powinny być też zbyt trudno uchwytne. Drożdżyca, zwana rownież bielnicą czy może moniliazą to również infekcja skóry z rodzaju grzybiczych. Może zaatakować tak skóre, jak oraz błony śluzowe, paznokcie, czy, chociaż to również rzadkie, może wystąpić infekcja uogólniona. Skutkiem występowania drożdżycy może być zarażenie się drożdżakami chorobotwórczymi. Te drobnoustroje występują u 40-80% zdrowych ludzi jako fragment flory żyjącej w przewodzie pokarmowym. Kiedy nie mniej jednak szczep chorobotwórczy pojawia sie na skorze może dojść do powstania zmian chorobowych, skoro zachodzi któryś z czynników sprzyjających, takich jak: • Niedobory witamin, zwłaszcza witamin z grupy B • Maceracja naskórka przy obfitym poceniu sie • Urazy skóry • Zaburzenia hormonalne • Otylość, cukrzyca • Ciąża • Zmniejszona wytrzymałość organizmu • Alkoholizm • Operacje inwazyjne Liszaj płaski to również względnie popularnie występująca dolegliwość grudkowo-złuszczająca. Infekcja często dotyka skórę, błony śluzowe, paznokcie oraz włosy. Zmiany skorne powinny pojawić się w każdym wieku. Statystycznie nie mniej jednak najbardziej narażona może być grupa pomiędzy 30. a 60. rokiem życia. Chociaż nieznane są dokładne przyczyny liszaju nie powoduje on na szczęście zmian narzadów wewnętrznych. Lekarze przypuszczają, że w rozwoju liszaja grają najważniejsza rolę procesy autoimmunologiczne. Poprzez to, że nasz system odpornościowy może być podatny na silne przeżycia psychiczne to również także mocny stres może być podawany jako jeden z czynników powodujacych te chorobe. Główne odmiany to: • Typ przerosły (odmiana brodawkujaca) – bez typowych grudek. Najcześciej zlewne ogniska wykwitów w obrępie skory podudzi. • Typ mieszkowy – tworzą się małe grudki, które skoro wystąpią w obrębie mieszków włosowych na glowie powinny prowadzić do bliznowacenia (zespół Grahama Little’a) • Typ zanikowy – obrączkowaty system zmian. Fragment środkowa może być jaśniejsza niż krag wykwitu. • Typ pecherzykowy – zmiany chorobowe w postaci pęcherzyków pojawiają się w okolicach wykwitów na dłoniach, stopach czy może błonach śluzowych. Wykwity skórne oraz stany narzucone Wykwity są to również zmiany skórne, które stanowia podstawę rozpoznania oraz są zasadniczym elementem obrazu klinicznego dolegliwości dermatologicznych. Znajomość owych wykwitów pozwala opisać oraz zdefiniować zmiany widziane na skorze gołym okiem. Rozróżnia sie dwa typy wykwitow: pierwotne oraz wtorne. Oprócz wykwitów rozróżnia sie stany narzucone skóry, czyli stany chorobowe nie dające się pod względem budowy (morfologicznym) włączyć do wykwitów pierwotnych albo wtórnych takie jak: liszajowacenie, spryszczenie oraz łuszczycowatość. Przy opisie zmian chorobowych zwraca się uwagę na niektore cechy morfologiczne wykwitów: wielkość, ksztalt, postać, barwa, powierzchnia, ograniczenie umiejscowienia, ilość, ewolucja oraz zejście. W rozpoznaniu odgrywają także role objawy podmiotowe: świąd, pieczenie skóry, bolesność.